R290 vs R32: Ποιο ψυκτικό είναι καλύτερο για αντλία θερμότητας?

R290 vs R32 είναι μία από τις πιο συχνές συγκρίσεις όταν κάποιος αγοράζει σήμερα αντλία θερμότητας. Το R32 κυριάρχησε για αρκετά χρόνια ως ψυκτικό χαμηλότερου GWP σε σχέση με το R410A, ενώ το R290 — δηλαδή προπάνιο ψυκτικής ποιότητας — κερδίζει γρήγορα έδαφος στις νέες αντλίες αέρα-νερού.

R290 και R32: ποια είναι η βασική διαφορά;

Και τα δύο είναι ψυκτικά μέσα: το ρευστό που κυκλοφορεί μέσα στο ψυκτικό κύκλωμα και επιτρέπει στην αντλία να μεταφέρει θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα προς το νερό του συστήματος θέρμανσης. Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στη χημική τους κατηγορία, στο κλιματικό αποτύπωμα και στην κατηγορία ευφλεκτότητας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει σήμερα το R290 με GWP100 0,02 και το R32 με GWP100 675. Η διαφορά είναι τεράστια ως προς την επίδραση που θα είχε μία διαρροή ψυκτικού στο κλίμα.

1. Περιβαλλοντικό αποτύπωμα: καθαρό πλεονέκτημα R290

Το R290 είναι μη φθοριούχο φυσικό ψυκτικό. Το R32 είναι φθοριούχο αέριο HFC. Αυτό έχει γίνει πολύ σημαντικό μετά τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/573, ο οποίος μειώνει σταδιακά τη χρήση F-gases και βάζει ημερομηνίες απαγόρευσης διάθεσης στην αγορά για πολλές νέες κατηγορίες εξοπλισμού.

Για παράδειγμα, από 1 Ιανουαρίου 2027 ο κανονισμός περιορίζει σε πολλές περιπτώσεις τις νέες self-contained/monoblock αντλίες θερμότητας έως 50 kW που χρησιμοποιούν φθοριούχα αέρια με GWP 150 ή μεγαλύτερο, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις ασφαλείας. Επειδή το R32 έχει GWP 675, εμπίπτει σε αυτή τη μετάβαση για αρκετές κατηγορίες νέου εξοπλισμού.

2. Απόδοση: μην αγοράζετε ψυκτικό — αγοράζετε μηχάνημα

Είναι λάθος να θεωρήσουμε ότι «R290 = καλύτερο COP» χωρίς να δούμε το μοντέλο. Δύο διαφορετικές αντλίες με R290 μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό COP, SCOP, ηs, απόδοση στους -7°C και μέγιστη θερμοκρασία προσαγωγής. Το ίδιο ισχύει και για δύο R32 μοντέλα.

• COP στις ίδιες συνθήκες, π.χ. A7/W35 και A7/W55.
• Απόδοση σε χαμηλή εξωτερική θερμοκρασία, π.χ. A-7/W35 ή A-7/W55.
• SCOP ή εποχιακή απόδοση ηs στην ίδια κλιματική ζώνη.
• Μέγιστη πραγματική θερμοκρασία νερού και τι ισχύ αποδίδει εκεί.
• Θόρυβο, modulation και ελάχιστη ισχύ ώστε να αποφεύγεται το συχνό on/off.

3. Υψηλές θερμοκρασίες νερού

Ένα σημαντικό πλεονέκτημα πολλών σύγχρονων R290 μοντέλων είναι ότι έχουν σχεδιαστεί ειδικά για υψηλότερες θερμοκρασίες προσαγωγής. Υπάρχουν R290 αντλίες που δηλώνουν 70–75°C, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε ανακαινίσεις και σπίτια με υφιστάμενα σώματα.

Αυτό όμως δεν είναι «μαγική ιδιότητα» που εγγυάται κάθε R290. Υπάρχουν και R32 συστήματα που μπορούν να δώσουν 60–65°C. Για οικονομία, η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «μέχρι πόσους βαθμούς φτάνει;», αλλά πόσο αποδοτικά λειτουργεί στη θερμοκρασία που πραγματικά χρειάζεται το σπίτι.

4. Ασφάλεια: R290 A3, R32 A2L

Το R290 είναι πιο εύφλεκτο και ταξινομείται A3. Το R32 ταξινομείται A2L, δηλαδή χαμηλότερης ευφλεκτότητας. Αυτό είναι πραγματική τεχνική διαφορά — όχι λόγος πανικού ούτε κάτι που πρέπει να αγνοείται.

Στις σύγχρονες R290 monoblock αντλίες το ψυκτικό κύκλωμα είναι εργοστασιακά κλειστό μέσα στην εξωτερική μονάδα. Η ασφαλής εγκατάσταση απαιτεί να τηρούνται οι αποστάσεις, οι ζώνες ασφαλείας και οι οδηγίες του κατασκευαστή.

5. Τι γίνεται με το R32 μετά το 2027;

Δεν σημαίνει ότι το 2027 όλες οι υπάρχουσες R32 αντλίες σταματούν να λειτουργούν ή ότι ο ιδιοκτήτης πρέπει να τις ξηλώσει. Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως τη διάθεση νέου εξοπλισμού στην αγορά ανά κατηγορία και ισχύ.

Για λεπτομέρειες και ημερομηνίες δείτε τον ειδικό οδηγό Καταργείται το R32; Τι αλλάζει στις αντλίες θερμότητας.

R290 vs R32: ποιο θα επιλέγαμε σε νέα αγορά;

Σε μία νέα οικιακή αγορά το 2026, το R290 έχει ισχυρό πλεονέκτημα ως προς το μέλλον των κανονισμών και το κλιματικό αποτύπωμα. Ειδικά σε monoblock αέρα-νερού και σε εφαρμογές που μπορεί να χρειάζονται υψηλότερες θερμοκρασίες νερού, αξίζει να βρίσκεται πολύ ψηλά στη λίστα.

Αλλά η τελική αγορά πρέπει να κριθεί από το συγκεκριμένο μηχάνημα: πιστοποιημένη απόδοση, ισχύ στις θερμοκρασίες σχεδιασμού, θόρυβος, εγγύηση, υποστήριξη, ανταλλακτικά και σωστή διαστασιολόγηση.