Καταργείται το R32; Τι αλλάζει στις αντλίες θερμότητας από το 2027

«Καταργείται το R32;» Η σύντομη απάντηση είναι: όχι με μία απλή, καθολική απαγόρευση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση όμως έχει θεσπίσει νέο χρονοδιάγραμμα που περιορίζει σταδιακά την τοποθέτηση νέου εξοπλισμού με φθοριούχα αέρια στην αγορά. Επειδή το R32 είναι HFC με GWP100 675, επηρεάζεται από αρκετά από αυτά τα όρια.

Τι είναι το R32 και γιατί μπήκε στο στόχαστρο;

Το R32 χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως ψυκτικό με χαμηλότερο GWP από το παλαιότερο R410A. Όμως παραμένει φθοριούχο αέριο HFC. Σύμφωνα με τα δεδομένα που χρησιμοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον νέο κανονισμό, το R32 έχει GWP100 675.

Ο νέος Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 πιέζει την αγορά προς ψυκτικά πολύ χαμηλότερου GWP και τελικά προς λύσεις χωρίς φθοριούχα αέρια όπου είναι τεχνικά και ασφαλιστικά εφικτό.

Τι αλλάζει από 1 Ιανουαρίου 2027;

Για τον οικιακό καταναλωτή που κοιτάζει αντλία αέρα-νερού, οι πιο σημαντικές γραμμές του Annex IV είναι:

• Self-contained / monoblock έως 12 kW: από 1/1/2027 απαγορεύεται γενικά η διάθεση νέου εξοπλισμού με F-gases GWP 150 ή περισσότερο, με εξαίρεση περιπτώσεις όπου απαιτούνται διαφορετικά όρια για λόγους ασφάλειας.
• Monoblock πάνω από 12 έως 50 kW: αντίστοιχο όριο GWP 150 από 1/1/2027, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις ασφαλείας.
• Split air-to-water έως 12 kW: από 1/1/2027 ισχύει επίσης όριο GWP 150 για τα F-gases, με εξαίρεση απαιτήσεις ασφάλειας.

Το R32 έχει GWP 675, επομένως επηρεάζεται από αυτά τα όρια όταν δεν εφαρμόζεται κάποια συγκεκριμένη εξαίρεση ασφαλείας.

Και τι αλλάζει αργότερα;

Η μετάβαση δεν σταματά το 2027. Για ορισμένες self-contained αντλίες έως 12 kW ο κανονισμός προβλέπει από το 2032 ακόμη αυστηρότερη πορεία προς εξοπλισμό χωρίς φθοριούχα αέρια, με εξαιρέσεις όπου οι απαιτήσεις ασφαλείας δεν επιτρέπουν εναλλακτική.

Στα split συστήματα οι ημερομηνίες διαφέρουν ανά ισχύ και κατηγορία. Για παράδειγμα, τα split άνω των 12 kW έχουν διαφορετική ακολουθία ορίων σε σχέση με τα μικρότερα οικιακά συστήματα.

Άρα μία R32 αντλία που αγοράστηκε ήδη γίνεται παράνομη;

Όχι. Το Annex IV αφορά την «placing on the market» — την τοποθέτηση νέου προϊόντος στην αγορά. Δεν λέει ότι μία ήδη εγκατεστημένη και νόμιμη R32 αντλία πρέπει να απενεργοποιηθεί το 2027.

Τι ισχύει με το service και τη συντήρηση;

Ο ίδιος κανονισμός θέτει από 1/1/2026 απαγόρευση χρήσης F-gases με GWP 2500 ή περισσότερο για συντήρηση/επισκευή κλιματισμού και αντλιών θερμότητας, με ορισμένες μεταβατικές εξαιρέσεις ανακτημένων ή ανακυκλωμένων αερίων. Το R32 έχει GWP 675, οπότε δεν εμπίπτει στο συγκεκριμένο όριο 2500.

Άρα δεν είναι σωστό να γράφουμε «από το 2026 απαγορεύεται το service R32».

Τι σημαίνει για κάποιον που αγοράζει αντλία σήμερα;

Η τεχνολογία R32 δεν γίνεται ξαφνικά κακή. Υπάρχουν πολύ αποδοτικές R32 αντλίες και σε συγκεκριμένες εφαρμογές μπορεί να έχουν νόημα. Όμως σε μία νέα αγορά με ορίζοντα ζωής 15–20 ετών, η κανονιστική κατεύθυνση του ψυκτικού είναι πλέον πραγματικό κριτήριο.

Γι’ αυτό τα R290 monoblock έχουν ισχυρό πλεονέκτημα στο «future-proofing»: το R290 είναι μη φθοριούχο και έχει GWP περίπου 0,02.

Πρακτικό checklist πριν την αγορά

• Τύπος συστήματος: monoblock ή split.
• Ονομαστική ισχύς και ισχύς στις πραγματικές χειμερινές συνθήκες.
• COP/SCOP ή ηs στους 35°C και 55°C.
• Μέγιστη θερμοκρασία νερού.
• Ψυκτικό και GWP.
• Εγγύηση, service, ανταλλακτικά και τεχνική υποστήριξη.
• Συμβατότητα με το υπάρχον δίκτυο σωμάτων/fan coils/ενδοδαπέδιας.