Τι είναι το R290 στις αντλίες θερμότητας και γιατί χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο;

R290 είναι η ονομασία που θα συναντάτε όλο και συχνότερα στις νέες αντλίες θερμότητας αέρα-νερού. Πίσω από τον κωδικό βρίσκεται το προπάνιο ως ψυκτικό μέσο — ένα μη φθοριούχο «φυσικό ψυκτικό» με εξαιρετικά χαμηλό δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Τι ακριβώς κάνει το R290 μέσα στην αντλία θερμότητας;

Η αντλία θερμότητας δεν δημιουργεί τη θερμότητα καίγοντας το R290. Χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια ώστε ο συμπιεστής να μετακινεί το ψυκτικό μέσα σε έναν κύκλο εξάτμισης και συμπύκνωσης. Με αυτόν τον τρόπο απορροφά θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα και τη μεταφέρει στο νερό θέρμανσης.

Το R290 αλλάζει πίεση, θερμοκρασία και κατάσταση μέσα στο κλειστό κύκλωμα. Κανονικά δεν «τελειώνει». Αν απαιτείται συμπλήρωση ψυκτικού, αυτό σημαίνει ότι πρέπει πρώτα να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η αιτία απώλειας.

Γιατί όλοι μιλούν τώρα για R290;

Ο βασικός λόγος είναι η πολύ μεγάλη αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική για τα φθοριούχα αέρια. Το R290 δεν είναι HFC και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το καταγράφει με GWP100 περίπου 0,02. Για σύγκριση, το R32 έχει GWP100 675.

Παράλληλα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/573 εισάγει σταδιακούς περιορισμούς στην τοποθέτηση νέων συστημάτων με F-gases υψηλότερου GWP στην αγορά. Αυτό κάνει τα φυσικά ψυκτικά ιδιαίτερα ελκυστικά για νέες πλατφόρμες αντλιών θερμότητας.

Το R290 είναι «πράσινο» μόνο επειδή έχει χαμηλό GWP;

Το χαμηλό GWP αφορά κυρίως την άμεση κλιματική επίδραση σε περίπτωση διαρροής. Η συνολική περιβαλλοντική εικόνα της αντλίας εξαρτάται επίσης από την ηλεκτρική κατανάλωση σε όλη τη διάρκεια ζωής της.

Γι’ αυτό δεν αρκεί να γράφει ένα προϊόν «R290». Μία καλή R290 αντλία πρέπει να έχει υψηλή εποχιακή απόδοση, σωστή διαστασιολόγηση και καλή συμπεριφορά στις πραγματικές θερμοκρασίες που θα απαιτεί το κτίριο.

Γιατί το R290 συνδέεται με αντλίες υψηλής θερμοκρασίας;

Πολλές νέες πλατφόρμες R290 έχουν σχεδιαστεί για ανακαινίσεις και μπορούν να παρέχουν υψηλότερες θερμοκρασίες νερού από παλαιότερες «low temperature» αντλίες. Στην αγορά υπάρχουν μοντέλα R290 που δηλώνουν έως 70°C ή 75°C.

Αυτό βοηθά σε κατοικίες με σώματα καλοριφέρ. Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να λειτουργείτε συνεχώς στους 70–75°C. Όσο χαμηλότερη μπορεί να είναι η θερμοκρασία προσαγωγής χωρίς να θυσιάζεται η άνεση, τόσο καλύτερες είναι συνήθως οι συνθήκες λειτουργίας για την αντλία θερμότητας.

R290 σημαίνει monoblock;

Όχι ως απόλυτος κανόνας, αλλά στα οικιακά air-to-water συστήματα το R290 συναντάται πολύ συχνά σε monoblock σχεδιασμό. Σε ένα monoblock, ο ψυκτικός κύκλος ολοκληρώνεται μέσα στην εξωτερική μονάδα και προς το σπίτι οδηγούνται υδραυλικές γραμμές νερού αντί για σωληνώσεις ψυκτικού.

Η εγκατάσταση εξακολουθεί να χρειάζεται σωστή μελέτη, προστασία από παγετό και τις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας.

Τι σημαίνει A3;

Η κατηγορία A3 σημαίνει ότι το R290 είναι ψυκτικό υψηλότερης ευφλεκτότητας. Αυτή είναι μία πραγματική ιδιότητα που οι κατασκευαστές διαχειρίζονται με σχεδιασμό της μονάδας και σαφείς οδηγίες χωροθέτησης.

Για τον ιδιοκτήτη, το πρακτικό συμπέρασμα είναι απλό: δεν επεμβαίνουμε στο ψυκτικό κύκλωμα και δεν αγνοούμε τις οδηγίες εγκατάστασης.

Πρέπει να επιλέξω R290 μόνο και μόνο επειδή είναι νέο;

Όχι. Η ηλικία μιας τεχνολογίας δεν είναι κριτήριο αγοράς. Το R290 αξίζει επειδή λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα χαμηλού GWP και ταιριάζει στη νέα κανονιστική κατεύθυνση. Η τελική επιλογή όμως πρέπει να περάσει από έλεγχο COP/SCOP, θερμικής ισχύος, θορύβου, εγγύησης, υποστήριξης και συμβατότητας με το υπάρχον σύστημα.