Είναι επικίνδυνο το R290; Όσα πρέπει να γνωρίζει ένας ιδιοκτήτης σπιτιού

Η ερώτηση «είναι επικίνδυνο το R290;» είναι απολύτως λογική: το R290 είναι προπάνιο και ταξινομείται ως ψυκτικό κατηγορίας A3, δηλαδή εύφλεκτο. Η σωστή απάντηση όμως δεν είναι ούτε «είναι επικίνδυνο» ούτε «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος». Είναι ότι η ασφάλεια εξαρτάται από τον σχεδιασμό της συσκευής, την ποσότητα ψυκτικού, τη χωροθέτηση και την τήρηση των οδηγιών εγκατάστασης.

Τι σημαίνει πραγματικά η κατηγορία A3;

Οι κατηγορίες ψυκτικών συνδυάζουν τοξικότητα και ευφλεκτότητα. Το «A» αφορά χαμηλότερη τοξικότητα στην ταξινόμηση, ενώ το «3» δηλώνει υψηλότερη ευφλεκτότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει το R290 ως A3 και το R32 ως A2L.

Άρα το R290 απαιτεί αυστηρότερη διαχείριση της πιθανότητας διαρροής και ανάφλεξης. Αυτός είναι και ο λόγος που τα εγχειρίδια εγκατάστασης περιλαμβάνουν συγκεκριμένες ζώνες, αποστάσεις από ανοίγματα, φρεάτια, πηγές ανάφλεξης και άλλες λεπτομέρειες ανά μοντέλο.

Γιατί χρησιμοποιείται τότε σε κατοικίες;

Επειδή ένα ψυκτικό δεν αξιολογείται μόνο από μία ιδιότητα. Το R290 έχει εξαιρετικά χαμηλό GWP και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πολύ αποδοτικούς ψυκτικούς κύκλους. Η βιομηχανία έχει αναπτύξει σχεδιαστικές λύσεις ώστε να αξιοποιεί αυτά τα πλεονεκτήματα με συγκεκριμένα μέτρα ασφάλειας.

Έρευνα και ευρωπαϊκά προγράμματα συνεχίζουν να εξελίσσουν λύσεις χαμηλότερης ποσότητας R290, ασφαλούς εγκατάστασης και εφαρμογής ακόμη και σε μεγαλύτερα κτίρια.

Γιατί οι monoblock R290 είναι ιδιαίτερα συνηθισμένες;

Σε μία monoblock αντλία αέρα-νερού, το κύκλωμα ψυκτικού βρίσκεται συγκεντρωμένο μέσα στην εξωτερική μονάδα και η σύνδεση προς το σπίτι γίνεται συνήθως υδραυλικά. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να περάσουν γραμμές ψυκτικού μέσα στους χώρους κατοικίας όπως συμβαίνει σε άλλες αρχιτεκτονικές.

Αυτό δεν καταργεί τις απαιτήσεις ασφαλείας, αλλά αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που έχουν κάνει το R290 πολύ δημοφιλές στα νέα monoblock συστήματα.

Τι μπορεί να πάει λάθος;

Ο κίνδυνος που διαχειρίζεται ο σχεδιασμός είναι μία διαρροή ψυκτικού που θα δημιουργούσε τοπικά κατάλληλη συγκέντρωση προπανίου και ταυτόχρονα θα υπήρχε πηγή ανάφλεξης. Για αυτό οι οδηγίες τοποθέτησης μπορεί να περιορίζουν σημεία όπως εσοχές, χαμηλά φρεάτια, αεραγωγούς ή ανοίγματα σε συγκεκριμένη απόσταση από τη μονάδα.

Δεν υπάρχει μία παγκόσμια «απόσταση R290» που μπορούμε να γράψουμε και να ισχύει για όλα τα μοντέλα. Η γεωμετρία, η ποσότητα ψυκτικού και ο σχεδιασμός διαφέρουν. Το εγχειρίδιο του συγκεκριμένου κατασκευαστή είναι η σωστή αναφορά.

Τι δεν πρέπει να κάνει ο ιδιοκτήτης

• Να ανοίγει το ψυκτικό κύκλωμα.
• Να χρησιμοποιεί μη εγκεκριμένα εξαρτήματα ή να κάνει αυτοσχέδιες τροποποιήσεις.
• Να καλύπτει ή να εγκλωβίζει την εξωτερική μονάδα χωρίς να ελέγξει τις απαιτήσεις αερισμού και service.
• Να μετακινεί τη μονάδα σε άλλο σημείο χωρίς επανέλεγχο των αποστάσεων εγκατάστασης.
• Να αγνοεί προειδοποιήσεις ή alarm που σχετίζονται με το ψυκτικό σύστημα.

R290 vs R32 ως προς την ασφάλεια

Το R32 είναι A2L, άρα έχει χαμηλότερη ευφλεκτότητα από το A3 R290. Από την άλλη, το R290 έχει δραματικά χαμηλότερο GWP. Δεν υπάρχει μία μοναδική παράμετρος που να κάνει ένα ψυκτικό «καλό» ή «κακό». Η μηχανική ασφάλεια προκύπτει από το σύστημα συνολικά.

Τι να ρωτήσετε πριν αγοράσετε

Ζητήστε το εγχειρίδιο εγκατάστασης του μοντέλου και ελέγξτε αν το σημείο που έχετε διαθέσιμο μπορεί να τηρήσει τις απαιτήσεις. Σε δύσκολα μπαλκόνια, στενούς ακάλυπτους ή σημεία με πολλά ανοίγματα, η χωροθέτηση πρέπει να αξιολογηθεί πριν από την παραγγελία.

Η σωστή σειρά είναι: έλεγχος χώρου → επιλογή μοντέλου → σωστή εγκατάσταση.